Co to znaczy prawidłowy rozwój mowy?

O prawidłowym rozwoju  mowy dziecka możemy mówić wtedy, gdy:

  • mówi dużo i wyraźnie, wypowiadając wszystkie głoski poprawnie
  • wypowiedzi są poprawne gramatycznie
  • rozumie, co się do niego mówi
  • mówi melodyjnie, płynnie i swobodnie tzw. czystym głosem (nie nosowo),  z zachowaniem intonacji
  • język w czasie wypowiedzi układa się prawidłowo w jamie ustnej, czyli przeważnie centralnie (nie na boki) i nie wchodzi między zęby.

TRZYLATEK

→           rozumie to, co do niego mówimy  i spełnia proste polecenia;

→           pytany podaje swoje imię;

→           próbuje wykonywać codzienne czynności według podanych instrukcji;

→           wypowiada kilkuwyrazowe zdania, mówi chętnie i dużo;

→           zadaje pytania nie zawsze jasno sprecyzowane;

→           powinien wymawiać prawidłowo wszystkie samogłoski (nosowe ą może brzmieć jak –om) oraz spółgłoski [p, b, m, f, w, t, d, n, l, ś, ź, ć, dź, ń, k, ch, j, ł]. Głoski [sz, ż, cz, dż] oraz [s, z, c, dz] mogą być wymawiane jako [ś, ź, ć, dź], a głoska [r] jako [l].

CZTEROLATEK

→           rozumie i wykonuje nasze polecenie (zawierające wyrażenia przyimkowe na, pod, w, obok, za itp.)

→           rozpoznaje i nazywa podstawowe kolory;

→           pytany odpowiada, co robi. Odpowiada na pytania (dlaczego?)

→           potrafi mówić o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości;

→           jest zaciekawiony poprawnością językową, choć w jego mowie zdarzają się niepoprawne konstrukcje gramatyczne;

→           zadaje bardzo dużo pytań (po co?, jakie?, dlaczego?)

→           stosuje neologizmy dziecięce, gdy nie pamięta lub nie zna  nazwy przedmiotu czy zjawiska (np. ucholista – jako laryngolog). Nie należy utrwalać neologizmów  i zawsze podawać prawidłową nazwę;

→           powinien wymawiać: [s, z, c, dz] (twardo, z zamkniętymi zębami), głoski [sz, ż, cz, dż] mogą być wymawiane jako [s, z, c, dz], a głoska [r] jako [l];

→           nie powinniśmy zmuszać dziecka do wymowy głoski [r], gdyż aparat mowy nie jest jeszcze na to przygotowany i może dojść do wytworzenia nieprawidłowego dźwięku (np. r – tylnojęzykowe).

PIĘCIOLATEK

→           stosuje wypowiedzi wielozdaniowe, opowiada zdarzenia, opisuje przedmioty i ich zastosowanie, używa różnych przyimków;

→           uwzględnia kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo- skutkowe;

→           potrafi wyjaśnić znaczenie słów;

→           dokonuje autokorekty mowy, znikają nieprawidłowości gramatyczne;

→           może wymawiać jeszcze [r] jako [l], a [sz, ż, cz, dż] jako [s, z, c, dz] ale często pojawia się prawidłowe lub hiperpoprawne brzmienie (np. lalka będzie brzmiała jak rarka, albo pralka – prarka)

SZEŚCIOLATEK

→           ma w zasadzie opanowane wszystkie podstawy systemu językowego;

→           powinien wymawiać prawidłowo wszystkie głoski języka polskiego.

Jeśli macie Państwo jakiekolwiek wątpliwości, warto skontaktować się z logopedą.

opracowanie Monika Czarnecka – Zreda

Literatura:  Wspomaganie rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym, Danuta Emiluta-Rozya